De herenbanken in de Koepelkerk 

 De herenbanken in de kerk waren vroeger in gebruik bij de kerkvoogden (links) en de rechterbank was voor de ‘heren” van Berlikum. Ze lijken identiek maar het verschil zit in de versieringen. 

 De kerkvoogden bank 

 De linkerbank heeft bij de restauratie van 1980 op de hoeken vuurpotten gekregen, dezelfde als die  op het doophek en bij de trap naar de preekstoel. Dit zijn nieuw gemaakte potten. Die stonden

er voor de restauratie niet. De vuurpotten zijn (met opzet?) spiegelbeeldig gemaakt, vergelijk ze maar eens met die op het doophek. Kortgeleden wees iemand mij daarop, het was me nog nooit opgevallen. Vanaf 1951 met een nieuwe kerkorde maakten de kerkvoogden deel uit van de kerkenraad en was hun zelfstandige positie binnen de kerk tot een einde gekomen. De kerkvoogden kregen een nieuwe plek in het doophek aan de rechterkant. De kerkvoogdenbank was daardoor vrij gekomen maar als ik me niet vergis nog lang gebruikt door de echtgenotes van de kerkvoogden. 

 De rechter herenbank 

De rechter herenbank is veel verfijnder uitgevoerd met houtsnijwerk op de hoeken met het wapen van Van Gelder. Op de hoekstijlen van de bank is houtsnijwerk met klimmende vossen aangebracht en de voorkant heeft opengewerkt snijwerk.  Het wapen van Van Gelder heeft in het schild een geblinddoekte morenkop en het helmteken boven het schild heeft ook een geblinddoekte morenkop. Dit familiewapen komt al voor op de mannenklok uit 1663 die nu in Mannheim hangt. 

Dat familiewapen was van Kornelis Thijsz met een halve Fries adelaar en de andere helft was een morenkop. Hij was eigenaar van de steenfabriek die op de plaats stond van de vroegere veiling en ook mederechter (wethouder) van Menaldumadeel. 

Hoe is het verder gegaan met deze familiebank? Familiebanken waren in de regel bezit van de meestal adellijke families en dus geen bezit van de kerk. Daarom staan er vaak familiewapen op deze banken. In het kerkarchief is een koopakte aanwezig van een mannen- en vrouwenbank die in 1912 gekocht is van Janna Albertina Blom uit Groningen voor f 500, -. Deze bank is via vererving eigendom van haar geworden. Deze vererving liep via diverse bekende notabelen uit Berltsum maar het gaat te ver die hier allemaal te benoemen. Daar is het dorpsarchief voor. 

 De huidige dame en heren in de herenbanken nemen een eigen vaste plaats in met het verzorgen van het beeld en geluid in de Koepelkerk en staan dus geheel ten dienste van de kerk. Dat was met de familiebank wel anders. Dit team is zeker een prominente plaats waardig. 

 Durk Osinga Tsjerkelûden februari 2026