Het is volbracht
Ik bewaar alle preken die ik ooit gehouden heb in mijn computer. Laatste bladerde ik daar even wat doorheen, en las ik weer wat terug van wat ik in Berltsum of op andere plekken heb verkondigd. Ondanks dat het er al best veel zijn, kan ik bij elke preek wel weer terughalen wat me destijds raakte in de Bijbeltekst en wat ik wilde overbrengen met de preek. Best nostalgisch dus, om daar weer even doorheen te gaan. Er zitten preken tussen die ik, als ik ze nu lees, echt niet weer zou gebruiken. Dan merk je toch dat je groeit in je vak, en dat je stijl mee verandert. Maar de meeste preken zou ik, met een paar aanpassingen, wel weer kunnen gebruiken. En regelmatig doe ik dat ook, als ik ergens anders dan in Berltsum voorga.
Maar er viel me nog iets op, zo bladerend door mijn preken. En daarvan vraag ik me af of dat ook iets is wat anderen opvalt. Veel van mijn preken roepen ergens toe op. Dat kunnen meerdere dingen zijn: een oproep tot meer betrokkenheid bij de kerkgemeenschap, tot meer Bijbel lezen of tot meer praten over je geloof, of nog iets anders. Vaak zie ik dat ik in mijn preken een bepaalde vorm van laksheid of stilstand signaleer (vaak ook bij mezelf), en dat ik het dan als mijn taak zie om dat ter sprake te brengen en mensen weer tot beweging aan te zetten. En zo nu en dan gebruik ik dan best een strenge toon. En vervolgens krijg ik bij het handen schudden vaak reacties als ‘nou, je hebt ons weer flink aan het denken gezet!’ Met andere woorden: het was weer een pittige boodschap! Nou ja, vertel me maar eens of dit beeld ook voor u als luisteraar herkenbaar is, ook in vergelijking met de gastpredikanten die hier komen.
Nou zie ik het ook daadwerkelijk als mijn taak om vanuit de Bijbel tot scherpte en toewijding op te roepen. Simpelweg omdat de Bijbelteksten, van waaruit de preek ontstaat, dat ook vaak doen. Denk aan Jezus’ eerste publieke woorden, zoals ze door Mattheüs zijn opgeschreven: Vanaf dat moment begon Jezus zijn verkondiging. ‘Kom tot inkeer,’ zei Hij, ‘want het koninkrijk van de hemel is nabij!’ (Mat. 4:17) Iets van die oproep om tot inkeer te komen moet ons telkens weer aangezegd worden. Want uit onszelf dutten we op geestelijk vlak nog wel eens in of bewandelen we wegen die ver zijn van Gods bedoeling met ons. Ikzelf ook! En dus sta ik achter elk van die oproepen die ik in mijn preken heb doorgegeven.
Maar er is ook een risico, als dit uitsluitend de boodschap is die er klinkt op zondag. Er kan een gevoel ontstaan dat het nooit goed genoeg is. Dat de boodschap die bij God vandaan klinkt, er alleen één is die zegt: ‘kijk nou toch eens naar jouw leven, dat is toch helemaal niet best? Is dít jouw geloof? Is dít alles wat je over hebt voor Mij?’ Elke zondag krijg je weer huiswerk. Hoe terecht dat ook mag zijn, zo’n boodschap is geen evangelie; goed nieuws.
En daarom wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om dit te benadrukken: het is volbracht. Het evangelie, dat centraal staat in ons kerk-zijn, vertelt het ons: Jezus heeft gedaan wat gedaan moest worden. Hij droeg de straf die bij ons hoorde, Hij leefde het leven dat wij hadden moeten leven, Hij geloofde zoals wij zouden moeten geloven, Hij diende zoals wij zouden moeten dienen. In ons evangelie draait het niet om een manier om bij God te komen, maar vieren we dankbaar dat Hij naar ons kwam en komt. Zo is dankbaarheid de basis onder al ons spreken over God. Een realisatie die zegt: het is ok. God heeft je lief. Hij strekt Zijn hand naar je uit, en houdt Zijn handen boven je leven. Niet omdat wij dat verdienen, maar omdat Hij dat wil.
Dan kan ds. Bergsma weer met een kritisch verhaal komen en dan worden we weer herinnerd aan de onvolkomenheden in ons geloof; maar we rusten allereerst op het fundament van het evangelie. God handelt eerst doorslaggevend, en pas daarna reageren wij. Laat niemand je het gevoel aanpraten dat je niet gelovig of goed genoeg bent om bij God te komen. Kom bij Hem, ontvang de genade, en dan spreken we elkaar daarna weer over hoe onze dankbare reactie eruit kan zien.
En uiteraard hoor ik graag of mijn zelfbeeld als prediker een beetje strookt met hoe jullie het ervaren!
Ds. Rob Bergsma











